Aziat-Tinch okeani mintaqaviy tarmoq axborot markazining bosh ilmiy xodimi Djeff Xyuston yaqinda dunyo nega hali ham IPv6 ga o‘tmaganini tushuntirib beruvchi bir nazariyani ilgari surdi.

Dastlab IPv6 protokoli internetda IP-manzillar yetishmasligi muammosi yuzaga kelishi mumkinligi xavotiri tufayli yaratilgan edi. Biroq Xyustonning fikricha, IPv6 inqilobiy yangilik emas, balki faqatgina uzunroq manzillarga ega bo‘lgan IP ning kengaytirilgan varianti bo‘lib, yangi funksionallikka ega emas.

IPv6 ning tabiiy yo‘l bilan, yaʼni IPv4 ga bo‘lgan talabning ortishi tufayli joriy etilishi rejalashtirilgan edi. Shuningdek, tarmoqlar va qurilmalar ikkala protokolni qo‘llab-quvvatlovchi “ikkita stekli” rejimda ishlashi va IPv4 sekin-asta o‘tmishga singganicha, IPv6 ga o‘tish rejalashtirilgan edi.

Biroq mobil internetning portlab o‘sishi bu rejalarni o‘zgartirdi. Tarmoq operatorlari ortib borayotgan foydalanuvchilar soniga javob berish uchun tarmoqlarini kengaytirishga eʼtibor qaratishdi va IPv6 ga o‘tishga investitsiya kiritish o‘rniga, ko‘proq qurilmalarni ulanish imkonini berish uchun IPv4 ni NAT texnologiyasi bilan birlashtirishdi.

Xyustonning taʼkidlashicha, IPv4 ning ommalashuviga NAT va shifrlash protokollari kabi yechimlar hamda kontent provayderlarning IPv6 ni joriy etishdan bosh tortishi sabab bo‘lgan. Natijada, internetning taxminan 40% i hali ham IPv6 ni qo‘llab-quvvatlaydi, biroq uning asosiy drayverlari Xitoy va Hindiston bo‘lib, u yerda IPv4 ning yetishmasligi barqaror ulanishni taʼminlashga to‘sqinlik qilar edi.

Xyustonning taʼkidlashicha, IPv6 ga muvaffaqiyatli o‘tish albatta IPv4 dan to‘liq voz kechish degani emas. Migratsiya jarayonining yakunlanganini internet provayderlari o‘z xizmatlarini IPv4 ni ishlatmasdan taqdim eta olgan payt deb hisoblash mumkin.

Biroq ekspert IPv6 zamonaviy internet ekotizimi uchun juda muhim bo‘lib qolishiga shubha bilan qaraydi. Bugungi kunda kontent yetkazib berish tarmoqlari (CDN) IP-manzillar o‘rniga domen nomlariga ko‘proq asoslangan. Xyustonning fikricha, CDNlar eʼtiborni manzillardan domenlarga o‘tkazib, IPv6 ga o‘tish masalasini ikkinchi darajali qildi.

Kontent yetkazib berish texnologiyalari va ilovalarining rivojlanishi bilan tarmoqlar asta-sekin “sodda maʼlumotlar kanali”ga aylanib bormoqda va faqat asosiy maʼlumotlarni uzatish bilan shug‘ullanadi. Xyustonning fikricha, tarmoqlar o‘z ahamiyatini yo‘qota borayotgan bo‘lib, xizmatlar va maʼlumotlar ilovalar tomon siljimoqda.

Xulosa qilib aytganda, Xyuston internet konsepsiyasini qayta ko‘rib chiqishni taklif qiladi. Balki zamonaviy tarmoqlar umumiy protokolga asoslangan yagona makon emas, balki umumiy domen nomlari bilan bog‘langan xilma-xil xizmatlar to‘plamidir.

Ushbu maqoladan quyidagi asosiy fikrlarni ajratib olish mumkin:

• IPv6 protokolining yaratilishiga internetda IP-manzillar yetishmasligi sabab bo‘lgan.
• IPv6 yangi funksionallikni emas, balki faqatgina uzunroq manzillarga ega bo‘lgan IP ning kengaytirilgan variantidir.
• Mobil internetning tez surʼatlarda rivojlanishi IPv6 ga o‘tish jarayonini sekinlashtirdi.
• NAT texnologiyasi va kontent provayderlarning IPv6 ni joriy etishdan bosh tortishi IPv4 ning ommalashuviga hissa qo‘shdi.
• IPv6 ga muvaffaqiyatli o‘tish albatta IPv4 dan to‘liq voz kechish degani emas.
• Zamonaviy internet ekotizimida kontent yetkazib berish tarmoqlari (CDN) muhim rol o‘ynaydi va ular IP-manzillar o‘rniga domen nomlariga ko‘proq asoslangan.
• Tarmoqlar asta-sekin o‘z ahamiyatini yo‘qota borayotgan bo‘lib, xizmatlar va maʼlumotlar ilovalarga tomon siljimoqda.
• Zamonaviy internetni umumiy protokolga asoslangan yagona makon emas, balki umumiy domen nomlari bilan bog‘langan xilma-xil xizmatlar to‘plami sifatida qayta ko‘rib chiqish mumkin.