ARD-Politikmagazin Panorama va STRG_F (funk/NDR) jurnalistlari aniqlaganlaridek, Germaniya maxsus xizmatlari foydalanuvchilarning shaxsini ochish uchun Tor serverlarini uzoq muddat kuzatish kabi yangi usullarni qo‘llamoqda. Bunday choralar, birinchi navbatda, darknetdagi jinoyatchilikka qarshi kurashga qaratilgan.

Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, olingan maʼlumotlar maxsus statistika usullari yordamida qayta ishlanadi va bu Tor tarmog‘ining anonimligini buzish imkonini beradi. Jurnalistlar to‘rtta holatda shunday usullar muvaffaqiyatli qo‘llanilganini tasdiqlovchi hujjatlar bilan tanishdilar. Bu bir jinoyat ishi doirasida “vaqt tahlili” deb ataladigan usulning birinchi qayd etilgan holatidir. Avvallari bunday harakatlar deyarli imkonsiz deb hisoblangan.

Tor – bu internetdan anonim foydalanish uchun dunyodagi eng yirik tarmoq. Foydalanuvchilar o‘z ulanishlarini turli serverlar orqali qayta yo‘naltirib, tarmoqdagi harakatlarini yashiradilar. Dunyo bo‘ylab 50 ta mamlakatda 8000 ga yaqin Tor serveri mavjud. Kundalik bu tarmoqdan 2 millionga yaqin odam foydalanadi. Tor, ayniqsa, internetda senzura bo‘lgan mamlakatlarda jurnalistlar, inson huquqlari himoyachilari va faollar orasida mashhur. Deutsche Welle kabi ko‘plab ommaviy axborot vositalari maʼlumotni erkin tarqatishga cheklovlar qo‘yilgan mamlakatlarda o‘z saytlariga kirish imkonini berish uchun Tordan foydalanadi.

Biroq, Tor tarmog‘idagi anonimlik faqat huquq himoyachilarini emas, balki kiberhujumlar uyushtiruvchilar va darknet platformalarida noqonuniy faoliyat bilan shug‘ullanuvchi jinoyatchilarni ham jalb qiladi. Avvallari huquqni muhofaza qiluvchi organlar foydalanuvchilarning shaxsini ochishga urinishda jiddiy texnik qiyinchiliklarga duch kelishgan. Biroq, Panorama va STRG_Fning so‘nggi tergovlari shuni ko‘rsatdiki, strategiya o‘zgartirilgan va endi tarmoq serverlarini uzoq muddat kuzatish qo‘llanilmoqda.

Timing-Analysening mohiyati ko‘plab Tor serverlarini kuzatishdan iborat. Usulning ishlash prinsipi turli tarmoq serverlari orqali maʼlumotlarni yuborish vaqti belgilarini(time stamp) solishtirishdan iborat. Tor ulanishlarining ko‘p qatlamli shifrlanishiga qaramay, tahlil serverlar va foydalanuvchilar o‘rtasidagi maʼlumotlar harakatini kuzatish va muayyan qonuniyatlarni aniqlash imkonini beradi, bu esa muayyan shaxsni ko‘rsatishi mumkin.

Hatto trafik bir necha marta shifrlangan bo‘lsa ham, maʼlumot paketlarini yuborish va qabul qilish vaqtini solishtirish ulanish manbaini aniqlash imkonini beradi. Ushbu texnikaning asosiy elementi Tor tarmog‘idagi imkon qadar ko‘proq serverlarni nazorat qilish zaruratidir. Bu maʼlumotlarni yuborish va qabul qilish vaqti o‘rtasidagi korrelyatsiyalarni tahlil qilish imkonini beradi, bu esa oxir-oqibat anonimlikni buzishga olib keladi.

Ushbu usulning muvaffaqiyatli qo‘llanilishining bir misoli Boystown darknet platformasiga qarshi ish bo‘ldi. Tergovchilar platforma administratorlaridan biri o‘z faoliyatini yashirish uchun foydalangan Tor serverlarini aniqlay olishdi. Mutaxassislar, shuningdek, jinoyatchilik guruhlari aʼzolari muloqot qilgan chat serverlarini ham aniqlay olishdi. Bu huquqni muhofaza qiluvchi organlarga jinoyatchilarni aniqlash va ushlash imkonini berdi.

Niderlandiya va AQSH huquqni muhofaza qiluvchi organlari bilan hamkorlik qilish ham Tor tarmog‘i bilan bog‘liq jinoyatlarni fosh qilishda muhim rol o‘ynadi. Germaniyada nazorat ostida bo‘lgan serverlar soni so‘nggi yillarda sezilarli darajada oshdi va bu Timing-Analyse usulini kengroq qo‘llash imkonini berdi.

Mutaxassislar bunday texnologiyalarning jinoyatchilikka qarshi kurashdagina emas, balki repressiv rejimlarga ega mamlakatlarda oppozitsiya vakillarini taʼqib qilish uchun ham foydalanilishi mumkinligi haqida ogohlantiradi. Tor Project vakillari bunday hujumlarni kelajakda oldini olish uchun foydalanuvchilarning anonimligi darajasini oshirish bo‘yicha choralar ko‘rayotganini maʼlum qildi.

Eslatib o‘tamiz, yaqinda nemis huquqni muhofaza qiluvchi organlari Tor tarmog‘ini qo‘llab-quvvatlovchi Artikel 5 e.V. tashkiloti nomiga ro‘yxatdan o‘tgan uy va ofisda tintish o‘tkazgan edi. Bu 2017 yildagi shunga o‘xshash reyddan keyingi ikkinchi shunday holat.