Ijtimoiy tarmoqlarda saylov mashinasini bir necha soniyada buzib tashlash mumkinligini ko‘rsatuvchi qisqa video tez tarqalmoqda. Ushbu videoni o‘ng siyosiy arboblar AQShda bo‘lib o‘tadigan prezident saylovlarida soxtalashish bo‘lishi mumkinligining isboti sifatida foydalanishmoqda. Ammo haqiqat butunlay boshqacha ekan.
Virus bo‘lib ketgan video:
Mazkur video PBD Podcast da fin xakeri Xarri Xurstining ishtirokidagi ko‘rsatuvning bir parchasidir. Ushbu ko‘rsatuvda mutaxassis USB fleshka yordamida saylov mashinasini 38 soniyada qanday buzib tashlash mumkinligini ko‘rsatadi.
Asosiy nuqta:
Video tarqatilayotganda eʼtibordan chetda qolayotgan asosiy jihat shundaki, namoyish etilgan Acting Voting Solutions kompaniyasining saylov mashinasi eskirgan bo‘lib, AQSH saylovlarida o‘n yildan ortiq vaqtdan beri ishlatilmay qo‘yilgan. WINVote modeli ko‘plab kamchiliklari tufayli “Amerikadagi eng yomon saylov mashinasi” deb topilgan va keyinchalik ishlatilmay qo‘yilgan.
Taʼsiri:
Yutubdagi asl podkast 250 000 dan kam marta ko‘rilgan bo‘lsa-da, kontekstdan chiqarib olingan parchalar ijtimoiy tarmoqlarda millionlab marta ko‘rilgan. O‘ng oqimdagi sharhlovchilar va firibgarlik nazariyalarini tarafdorlari saylov jarayoniga ishonchni yo‘qotish uchun ushbu videodan foydalanishmoqda.
Oqibatlar:
O‘ng oqimdagi sharhlovchi Djordj Bexizi ushbu videoni X* ijtimoiy tarmog‘ida “Kimdir bir o‘zi saylov mashinasini bir necha soniyada buzib tashladi” degan izoh bilan joylashtirgan. Ushbu post deyarli 5 million marta ko‘rilgan.
Bu video saylovlardagi soxtalashish haqidagi mashhur firibgarlik nazariyalarini tarafdorlarining eʼtiborini tortgan. Overstock kompaniyasining bosh direktori Patrik Birn va sobiq milliy xavfsizlik maslahatchisi Maykl Flinn Bexizining postini tarqatib, saylov mashinalaridan voz kechishga chaqirishgan.
Haqiqat:
Xarri Xurstining o‘zi podkast davomida AQShdagi saylov tizimiga ishonchi balandligini taʼkidlagan: “Men AQShdagi saylovlarga nisbatan ishonchim juda katta. Hozir biz tizimlarni yaxshilashimiz kerak, lekin biz qog‘oz byulletenlarni qo‘lda to‘ldirish orqali saylovni to‘g‘ri o‘tkazishni allaqachon bilamiz”.
Kiberxavfsizlik mutaxassislari, jumladan, Xurstining o‘zi ham saylov infratuzilmasining zaif jihatlarini aniqlash va saylov xavfsizligini oshirish maqsadida davlat organlari tomonidan muntazam ravishda jalb etiladi. Ammo bunday tekshiruvlarning natijalari firibgarlik nazariyalarini tarafdorlari tomonidan tizimning ishonchsizligi haqidagi o‘z narrativlarini ilgari surish uchun foydalanilishi mumkin.
Leave a Reply